Georges Seurat eserleri kamu malı mı? Eser ve dosya rehberi

Kısa cevap

Evet — Seurat’nın standart mali hak süresi Türkiye ve AB’de 31 Aralık 1961 sonunda doldu. ABD’de sonuç eser bazındadır; bu rehber A Sunday on La Grande Jatte—1884 için 1926 yayım kaydı ve AIC’nin CC0 dosyasıyla sınırlıdır.

Bu, sanatçının bütün üretimi veya internette bulunan her görsel için toplu izin değildir. Eserin sanatçı atfı, kullanım ülkesi ve seçilen dosyanın hak kaydı birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfa genel bilgi verir; hukuki görüş yerine geçmez.

Türkiye ve AB’deki standart mali hak süresi

Kültür ve Turizm Bakanlığı, mali hakların eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl sürdüğünü; hesabın ölüm yılını izleyen yılın ilk gününden başladığını açıklar. AB 2006/116/EC sayılı Direktifin 1. maddesi de standart mali hak süresini yaşam artı 70 yıl olarak kurar.

Art Institute of Chicago nesne kaydı, Seurat’nın 1859–1891 tarihlerini ve eserin kimliğini verir. Bu standart hesaba göre eserler 1 Ocak 1962 itibarıyla Türkiye ve AB’deki mali hak süresinin dışındadır. Manevi haklar, yanlış atıf, marka, sözleşme ve kültür varlığı kuralları bu tarihle otomatik olarak ortadan kalkmaz.

ABD’de neden eser bazında

US Copyright Office Circular 15A, eski eserlerde sürenin yayım ve tescil geçmişine göre değişebildiğini gösterir. 17 U.S.C. §303, 1 Ocak 1978’de hâlâ yayımlanmamış veya federal telife girmemiş bazı eski eserler için ayrı geçiş kuralı getirir. Ayrıca Copyright Office, kamusal sergilemenin tek başına yayım olmadığını açıkça belirtir.

2026 itibarıyla, ilk kez 1930’da veya daha önce yayımlandığı kanıtlanan bir eser genel 95 yıllık sürenin dışındadır. Ancak önce “yayım” olgusunun kanıtlanması gerekir; yapım tarihi, imza, satış veya sergi tarihi tek başına bunun yerine geçmez.

AIC’nin eser verisindeki yayım geçmişi, tablonun 1926 tarihli resimli bir yayında yer aldığını kaydeder. Bu, adı verilen eser için güçlü yayım kanıtıdır; başka Seurat tablolarına veya çizimlerine taşınamaz.

Belirli bir eser ve dosya örneği

AIC, A Sunday on La Grande Jatte—1884 kaydını public domain olarak işaretler. AIC API kaydı dosya kimliğini 2d484387-2509-5e8e-2c43-22f9981972eb olarak verir; Open Access politikası uygun dosyaları CC0 altında sunar.

AB 2019/790 sayılı Direktifin 14. maddesi, koruma süresi bitmiş bir görsel sanat eserinin özgün olmayan çoğaltımını ele alır. US Copyright Office Compendium §909.3(A) ise salt sadık tarama veya kopyada tescil edilebilir yeni yazarlık bulunmadığını söyler. Yaratıcı bir fotoğraf veya kapsamlı düzenleme yeni haklar doğurabilir; erişim sözleşmesi ile sağlayıcının koşulları da ayrıca kontrol edilmelidir.

Bir müzenin yaratıcı salon fotoğrafı, başka bir renk düzenlemesi veya kaynaksız arama görseli bu CC0 dosyası değildir. Seurat’nın üretiminin sınırlı olması da bütün dosyaların tek sonuçla değerlendirilebileceği anlamına gelmez.

Yeniden kullanmadan önce

1. Eserin tam adını, sanatçı atfını, tarihini, kurumunu ve kayıt numarasını doğrulayın.
2. Kullanımın gerçekleşeceği her ülke için süreyi ve özel kuralları kontrol edin.
3. ABD için yapım tarihini yayım tarihi saymayın; yayım veya tescil kanıtını kaydedin.
4. Tam dosya sayfasını, dosya kimliğini, hak bildirimini ve inceleme tarihini saklayın.
5. Kırpma, renk düzenleme, restorasyon, birleştirme ve format dönüşümlerini kaydedin.
6. Dosya değişirse önceki değerlendirmeyi yeni dosya için geçerli saymayın; denetimi yenileyin.

Kaynaklar

• Kültür ve Turizm Bakanlığı — Telif hakkı kaç yıl süreyle korunur?
• AB Direktifi 2006/116/EC — koruma süreleri
• US Copyright Office — Circular 15A
• US Copyright Office — görsel sanatlarda yayım
• AB Direktifi 2019/790, madde 14
• US Copyright Office Compendium, bölüm 900
• Art Institute of Chicago — A Sunday on La Grande Jatte
• AIC API — eser, yayım ve dosya kaydı
• Art Institute of Chicago — Open Access Images