Telif ve kamu malı

Ne satıyoruz

Satışa veya indirmeye açtığımız her çalışma için tarihî eserin telif durumunu ve kullandığımız belirli dijital dosyanın koşullarını ayrı inceliyoruz. Yaşayan sanatçıların eserlerini bu kataloğa almıyoruz. Ancak yalnızca sanatçının ölüm tarihine bakarak bütün ülkelerdeki her eser ve dijital dosya için tek bir sonuç çıkarmıyoruz.

“Kamu malı” demek meselenin sonu değil

Bir eserin telifinin dolmuş olması, ona ait belirli bir dosyanınsatılabilir olduğu anlamına gelmiyor. Üç şey işi karmaşıklaştırıyor:

• Telif süreleri ülkeye göre değişir. ABD’de kamu malı olan bir eser başka bir ülkede hâlâ korunuyor olabilir. Durumu, fiilen satış yaptığımız pazarlara göre değerlendiriyoruz.
• Dijital dosyanın koşulları ayrıca incelenir. Bazı kurumlar kamu malı eserlerin fotoğrafları veya taramaları için kullanım koşulları belirler. Eserin kamu malı olması, internette bulunan her dosyanın aynı koşullarla kullanılabileceği anlamına gelmez.
• Platformlar kendi kararlarını verir. Bir pazaryeri, altta yatan hukuki durum ne olursa olsun bir hak şikâyeti üzerine ilanı kaldırabilir — ve mağazamızı bağlayan karar onlarınkidir.

Başvurduğumuz temel kaynaklar

Her eser için kayıt zinciri ayrıca kurulsa da incelemeye aşağıdaki birincil kaynaklardan başlıyoruz:

• Türkiye’deki genel koruma süresi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nınTelif Hakkı Kaç Yıl Süreyle Korunur?açıklaması.
• ABD’de süre, yayımlanma ve geçiş kuralları için ABD Telif Hakları Ofisi’ninTelif Süresi genelgesi (Circular 15A).
• Görsel sanat eserlerinin taranması ve yeniden üretilmesinde aranan özgünlük için aynı kurumunGörsel Sanat Eserleri kılavuzu.
• Avrupa Birliği’nde koruma süresi dolmuş görsel sanat eserlerinin çoğaltımları için2019/790 sayılı Direktif’in 14. maddesi.

Bunlar yalnızca hukuki başlangıç noktalarıdır. Belirli bir eserin tarihi, yayımlanma kaydı, kullanılacak dosyanın kaynağı ve kaynak kurumun koşulları ayrı ayrı doğrulanmadan “kullanıma uygundur” kararı vermiyoruz.

Telif kapımız

Bu yüzden kamu malı durumu, hiçbir yüksek çözünürlüklü dosya üretime girmeden önce doğrulanıyor. Pratikte:

• İnceleme düşük çözünürlüklü kopyalar üzerinde yapılıyor. Üretim kalitesinde dosya, yalnızca onay almış eserler için üretiliyor.
• Telif durumu, yayımlanma kaydı ve dosya koşulları; mümkün olduğunda resmî eser kayıtları, kaynak arşiv ve ilgili birincil hukuk kaynakları üzerinden kontrol ediliyor.
• Son kararı bir insan veriyor. Otomasyon bu kararı destekler; kararı vermez.
• Kararlar merkezî olarak kaydediliyor; bir kez sorun çıkarmış eser sonraki bir partide sessizce geri dönemiyor.

Bu kayıt teoriyle değil, gerçek sonuçlarla besleniyor. Mağazalarımızdan daha önce eser kaldırıldı ve her kaldırma kalıcı bir kayda dönüştü — sınırların nerede olduğunu biliyorsak, bazılarına çarptığımız içindir.

Neyin sahipliğini iddia ediyoruz

Tarihî eserin kamu malı olduğuna karar verdiğimiz durumlarda eserin kendisi üzerinde sahiplik iddia etmeyiz. GeMarkt’ın özgün site metinleri, ürün fotoğrafları, tanıtım görselleri, yazılımı ve yaratıcı katkı içeren diğer materyalleri ayrıca korunabilir; sayfada açık bir lisans belirtilmişse o lisans geçerlidir. Salt, esere sadık bir tarama veya restorasyonun her ülkede kendiliğinden yeni bir telif hakkı doğurduğunu iddia etmeyiz.

Tarihî eseri kendi eserimiz gibi sunmuyor; hazırladığımız dosyanın kaynağını ve kullanım sınırlarını mümkün olduğunca açık biçimde belirtiyoruz.

Bir hata yaptığımızı düşünüyorsanız

Yetkisiz çoğalttığımızı düşündüğünüz bir eser üzerinde hak sahibiyseniz, ilanı ve iddianızın dayanağınıcontact@gemarkt.com adresine yazın. İnceleme sonrasında değil, inceleme sürerken ilanı yayından kaldırırız. Bir ilanı tartışmaktansa kaybetmeyi tercih ederiz.

Bu sayfa işletme pratiğimizi anlatır. Hukuki tavsiye değildir ve herhangi bir eser hakkında hukuki görüş teşkil etmez.