Renoir Kamu Malı mı? Kısa ve Kanıtlı Cevap

Kısa cevap

Evet — Renoir’ın ölüm tarihine dayanan standart mali hak süresi Türkiye ve AB’de 1989 sonunda doldu. ABD’de yapım veya sergi tarihi tek başına yeterli değildir; ilk yayım kaydı eser bazında incelenir. NGA kaydı ise yalnız A Girl with a Watering Can nesne sayfasındaki dijital dosyanın hak durumunu gösterir.

Bu, sanatçının bütün üretimi veya internette bulunan her görsel için toplu izin değildir. Eserin sanatçı atfı, kullanım ülkesi ve seçilen dosyanın hak kaydı birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfa genel bilgi verir; hukuki görüş yerine geçmez.

Türkiye ve AB’deki standart mali hak süresi

Kültür ve Turizm Bakanlığı, mali hakların eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl sürdüğünü; hesabın ölüm yılını izleyen yılın ilk gününden başladığını açıklar. AB 2006/116/EC sayılı Direktifin 1. maddesi de standart mali hak süresini yaşam artı 70 yıl olarak kurar.

National Gallery of Art sanatçı kaydı, Renoir’ın 1841–1919 tarihlerini verir. Bu standart hesaba göre eserler 1 Ocak 1990 itibarıyla Türkiye ve AB’deki mali hak süresinin dışındadır. Manevi haklar, yanlış atıf, marka, sözleşme ve kültür varlığı kuralları bu tarihle otomatik olarak ortadan kalkmaz.

ABD’de neden eser bazında

US Copyright Office Circular 15A, eski eserlerde sürenin yayım ve tescil geçmişine göre değişebildiğini gösterir. 17 U.S.C. §303, 1 Ocak 1978’de hâlâ yayımlanmamış veya federal telife girmemiş bazı eski eserler için ayrı geçiş kuralı getirir. Ayrıca Copyright Office, kamusal sergilemenin tek başına yayım olmadığını açıkça belirtir.

2026 itibarıyla, ilk kez 1930’da veya daha önce yayımlandığı kanıtlanan bir eser genel 95 yıllık sürenin dışındadır. Ancak önce “yayım” olgusunun kanıtlanması gerekir; yapım tarihi, imza, satış veya sergi tarihi tek başına bunun yerine geçmez.

Renoir’ın bir tabloyu 1870’lerde yapmış veya sergilemiş olması, ABD’de kopyaların ne zaman dağıtıldığını kanıtlamaz. İncelenen tablo için nesne kaydı ve güvenilir yayım kanıtı birlikte aranmalıdır.

Belirli bir eser ve dosya örneği

National Gallery of Art, 1876 tarihli A Girl with a Watering Can medyasını Public Domain olarak işaretler ve indirilebilir dosya sunar. Sonuç NGA’nın o nesne sayfasındaki dosyasına aittir.

AB 2019/790 sayılı Direktifin 14. maddesi, koruma süresi bitmiş bir görsel sanat eserinin özgün olmayan çoğaltımını ele alır. US Copyright Office Compendium §909.3(A) ise salt sadık tarama veya kopyada tescil edilebilir yeni yazarlık bulunmadığını söyler. Yaratıcı bir fotoğraf veya kapsamlı düzenleme yeni haklar doğurabilir; erişim sözleşmesi ile sağlayıcının koşulları da ayrıca kontrol edilmelidir.

Aynı başlıkla dolaşan renk ayarlı kopyalar, yaratıcı salon fotoğrafları veya yeni tasarlanmış ürün düzenleri aynı dosya değildir. Koleksiyon büyüklüğü ya da mağaza bulunurluğu telif kanıtı olarak kullanılamaz.

Yeniden kullanmadan önce

Eserin tam adını, sanatçı atfını, tarihini, kurumunu ve kayıt numarasını doğrulayın.
Kullanımın gerçekleşeceği her ülke için süreyi ve özel kuralları kontrol edin.
ABD için yapım tarihini yayım tarihi saymayın; yayım veya tescil kanıtını kaydedin.
Tam dosya sayfasını, dosya kimliğini, hak bildirimini ve inceleme tarihini saklayın.
Kırpma, renk düzenleme, restorasyon, birleştirme ve format dönüşümlerini kaydedin.
Dosya değişirse önceki değerlendirmeyi yeni dosya için geçerli saymayın; denetimi yenileyin.

Pierre-Auguste Renoir eserleri kamu malı mı? Eser ve dosya rehberi