Ohara Koson Kamu Malı mı? Kanıtlı Cevap

Kısa cevap

Evet — Koson’un ölüm tarihine dayanan standart mali hak süresi Türkiye ve AB’de 2015 sonunda, Japonya’daki eski yaşam artı 50 süresi ise 1995 sonunda doldu. Japonya’nın 2018 uzatması sona ermiş hakları yeniden başlatmadı. ABD’deki durum baskı bazında, dijital görüntünün durumu dosya bazında incelenir.

Bu, sanatçının bütün üretimi veya internette bulunan her görsel için toplu izin değildir. Eserin sanatçı atfı, kullanım ülkesi ve seçilen dosyanın hak kaydı birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfa genel bilgi verir; hukuki görüş yerine geçmez.

Türkiye, AB ve Japonya’daki süre

Kültür ve Turizm Bakanlığı, mali hakların eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl sürdüğünü; hesabın ölüm yılını izleyen yılın ilk gününden başladığını açıklar. AB 2006/116/EC sayılı Direktifin 1. maddesi de standart mali hak süresini yaşam artı 70 yıl olarak kurar.

Ota Memorial Museum, Koson’un 1877–1945 tarihlerini verir. Standart yaşam artı 70 hesabında eserler 1 Ocak 2016’dan itibaren Türkiye ve AB’deki olağan sürenin dışındadır. Japon Kültür İşleri Ajansı, 2018’deki süre uzatmasının daha önce süresi dolmuş eserleri yeniden koruma altına almadığını açıklar; Koson’un eski yaşam artı 50 süresi 1995 sonunda dolmuştur. Manevi haklar, yanlış atıf, marka, sözleşme ve kültür varlığı kuralları bu tarihlerle otomatik olarak ortadan kalkmaz.

ABD’de neden eser bazında

US Copyright Office Circular 15A, eski eserlerde sürenin yayım ve tescil geçmişine göre değişebildiğini gösterir. 17 U.S.C. §303, 1 Ocak 1978’de hâlâ yayımlanmamış veya federal telife girmemiş bazı eski eserler için ayrı geçiş kuralı getirir. Ayrıca Copyright Office, kamusal sergilemenin tek başına yayım olmadığını açıkça belirtir.

2026 itibarıyla, ilk kez 1930’da veya daha önce yayımlandığı kanıtlanan bir eser genel 95 yıllık sürenin dışındadır. Ancak önce “yayım” olgusunun kanıtlanması gerekir; yapım tarihi, imza, satış veya sergi tarihi tek başına bunun yerine geçmez.

Koson’un farklı yayımcılarla ürettiği baskılarda tasarım, baskı edisyonu ve yeniden basım aynı tarih değildir. ABD’deki durum için belirli tasarımın ilk dağıtımı ile incelenen nüshanın kimliği ayrı ayrı kaydedilmelidir.

Belirli bir eser ve dosya örneği

Rijksmuseum, 1927 tarihli Cockatoo with Pomegranate / Kaketoe met granaatappel kaydını Public Domain olarak sunar. Kayıt numarası RP-P-2010-310-79’dur. Rijksmuseum veri politikası uyarınca yalnız o kayıtla eşleşen dosya kullanılmalıdır.

AB 2019/790 sayılı Direktifin 14. maddesi, koruma süresi bitmiş bir görsel sanat eserinin özgün olmayan çoğaltımını ele alır. US Copyright Office Compendium §909.3(A) ise salt sadık tarama veya kopyada tescil edilebilir yeni yazarlık bulunmadığını söyler. Yaratıcı bir fotoğraf veya kapsamlı düzenleme yeni haklar doğurabilir; erişim sözleşmesi ile sağlayıcının koşulları da ayrıca kontrol edilmelidir.

Koson, Shōson ve Hōson imzaları araştırmada tarih ipucu olabilir; tek başına yayım kanıtı değildir. Sonraki baskı, yeni renk ayrımı veya farklı yayınevi nüshası için aynı sonuç kopyalanmamalıdır.

Yeniden kullanmadan önce

Eserin tam adını, sanatçı atfını, tarihini, kurumunu ve kayıt numarasını doğrulayın.
Kullanımın gerçekleşeceği her ülke için süreyi ve özel kuralları kontrol edin.
ABD için yapım tarihini yayım tarihi saymayın; yayım veya tescil kanıtını kaydedin.
Tam dosya sayfasını, dosya kimliğini, hak bildirimini ve inceleme tarihini saklayın.
Kırpma, renk düzenleme, restorasyon, birleştirme ve format dönüşümlerini kaydedin.
Dosya değişirse önceki değerlendirmeyi yeni dosya için geçerli saymayın; denetimi yenileyin.

Ohara Koson baskıları kamu malı mı? Eser ve dosya rehberi