Vincent van Gogh eserleri kamu malı mı? Eser ve dosya rehberi

Kısa cevap

Evet — Van Gogh’un standart mali hak süresi Türkiye ve AB’de 31 Aralık 1960 sonunda doldu. ABD’de 1889 yapım tarihi tek başına yeterli değildir; bu rehber The Bedroom için 1926 yayım kaydı ve AIC’nin CC0 dosyasıyla sınırlıdır.

Bu, sanatçının bütün üretimi veya internette bulunan her görsel için toplu izin değildir. Eserin sanatçı atfı, kullanım ülkesi ve seçilen dosyanın hak kaydı birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfa genel bilgi verir; hukuki görüş yerine geçmez.

Türkiye ve AB’deki standart mali hak süresi

Kültür ve Turizm Bakanlığı, mali hakların eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl sürdüğünü; hesabın ölüm yılını izleyen yılın ilk gününden başladığını açıklar. AB 2006/116/EC sayılı Direktifin 1. maddesi de standart mali hak süresini yaşam artı 70 yıl olarak kurar.

Art Institute of Chicago nesne kaydı, Van Gogh’un 1853–1890 tarihlerini ve eserin 1889 tarihini verir. Bu standart hesaba göre eserler 1 Ocak 1961 itibarıyla Türkiye ve AB’deki mali hak süresinin dışındadır. Manevi haklar, yanlış atıf, marka, sözleşme ve kültür varlığı kuralları bu tarihle otomatik olarak ortadan kalkmaz.

ABD’de neden eser bazında

US Copyright Office Circular 15A, eski eserlerde sürenin yayım ve tescil geçmişine göre değişebildiğini gösterir. 17 U.S.C. §303, 1 Ocak 1978’de hâlâ yayımlanmamış veya federal telife girmemiş bazı eski eserler için ayrı geçiş kuralı getirir. Ayrıca Copyright Office, kamusal sergilemenin tek başına yayım olmadığını açıkça belirtir.

2026 itibarıyla, ilk kez 1930’da veya daha önce yayımlandığı kanıtlanan bir eser genel 95 yıllık sürenin dışındadır. Ancak önce “yayım” olgusunun kanıtlanması gerekir; yapım tarihi, imza, satış veya sergi tarihi tek başına bunun yerine geçmez.

AIC’nin eser verisindeki yayım geçmişi, The Bedroom için 1926 tarihli resimli katalog kaydı verir. Bu, adı verilen eser için güçlü kanıttır; başka Van Gogh tablolarına, mektuplarına veya çizimlerine taşınamaz.

Belirli bir eser ve dosya örneği

AIC, The Bedroom kaydını public domain olarak işaretler. AIC API kaydı, dosya kimliğini 6644829f-f292-c5c4-a73c-0356a6fdbf0d olarak verir; Open Access politikası uygun dosyaları CC0 altında sunar.

AB 2019/790 sayılı Direktifin 14. maddesi, koruma süresi bitmiş bir görsel sanat eserinin özgün olmayan çoğaltımını ele alır. US Copyright Office Compendium §909.3(A) ise salt sadık tarama veya kopyada tescil edilebilir yeni yazarlık bulunmadığını söyler. Yaratıcı bir fotoğraf veya kapsamlı düzenleme yeni haklar doğurabilir; erişim sözleşmesi ile sağlayıcının koşulları da ayrıca kontrol edilmelidir.

Aynı tablonun kaynaksız renk düzenlemesi, yaratıcı müze salonu fotoğrafı veya yapay olarak genişletilmiş sürümü bu CC0 dosyası değildir. Van Gogh’un kısa kariyeri, bütün üretim için tek bir ABD yayım tarihi yaratmaz.

Yeniden kullanmadan önce

1. Eserin tam adını, sanatçı atfını, tarihini, kurumunu ve kayıt numarasını doğrulayın.
2. Kullanımın gerçekleşeceği her ülke için süreyi ve özel kuralları kontrol edin.
3. ABD için yapım tarihini yayım tarihi saymayın; yayım veya tescil kanıtını kaydedin.
4. Tam dosya sayfasını, dosya kimliğini, hak bildirimini ve inceleme tarihini saklayın.
5. Kırpma, renk düzenleme, restorasyon, birleştirme ve format dönüşümlerini kaydedin.
6. Dosya değişirse önceki değerlendirmeyi yeni dosya için geçerli saymayın; denetimi yenileyin.

Kaynaklar

• Kültür ve Turizm Bakanlığı — Telif hakkı kaç yıl süreyle korunur?
• AB Direktifi 2006/116/EC — koruma süreleri
• US Copyright Office — Circular 15A
• US Copyright Office — görsel sanatlarda yayım
• AB Direktifi 2019/790, madde 14
• US Copyright Office Compendium, bölüm 900
• Art Institute of Chicago — The Bedroom
• AIC API — The Bedroom yayım ve dosya kaydı
• Art Institute of Chicago — Open Access Images