Klimt Kamu Malı mı? Evet, İki Kontrol Var

Kısa cevap

Evet — bu rehberde kanıtı tamamlanmış üç eser için: Öpücük, Adele Bloch-Bauer I’in Portresi ve Ölüm ve Yaşam. Klimt’in standart mali hak süresi Türkiye ve AB’de 1988 sonunda doldu; ABD yayım kaydı ve tam dosya koşulları yine ayrı incelenir.

Bu, sanatçının bütün üretimi veya internette bulunan her görsel için toplu izin değildir. Eserin sanatçı atfı, kullanım ülkesi ve seçilen dosyanın hak kaydı birlikte değerlendirilmelidir. Bu sayfa genel bilgi verir; hukuki görüş yerine geçmez.

Türkiye ve AB’deki standart mali hak süresi

Kültür ve Turizm Bakanlığı, mali hakların eser sahibinin yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl sürdüğünü; hesabın ölüm yılını izleyen yılın ilk gününden başladığını açıklar. AB 2006/116/EC sayılı Direktifin 1. maddesi de standart mali hak süresini yaşam artı 70 yıl olarak kurar.

Belvedere’nin Klimt biyografisi, sanatçının 1862–1918 tarihlerini verir. Bu standart hesaba göre eserler 1 Ocak 1989 itibarıyla Türkiye ve AB’deki mali hak süresinin dışındadır. Manevi haklar, yanlış atıf, marka, sözleşme ve kültür varlığı kuralları bu tarihle otomatik olarak ortadan kalkmaz.

ABD’de neden eser bazında

US Copyright Office Circular 15A, eski eserlerde sürenin yayım ve tescil geçmişine göre değişebildiğini gösterir. 17 U.S.C. §303, 1 Ocak 1978’de hâlâ yayımlanmamış veya federal telife girmemiş bazı eski eserler için ayrı geçiş kuralı getirir. Ayrıca Copyright Office, kamusal sergilemenin tek başına yayım olmadığını açıkça belirtir.

2026 itibarıyla, ilk kez 1930’da veya daha önce yayımlandığı kanıtlanan bir eser genel 95 yıllık sürenin dışındadır. Ancak önce “yayım” olgusunun kanıtlanması gerekir; yapım tarihi, imza, satış veya sergi tarihi tek başına bunun yerine geçmez.

Klimt’in ölüm tarihi Türkiye ve AB’deki standart süre hesabını tamamlar; ancak her eserin ABD’de ne zaman ve nasıl yayımlandığını göstermez. Bu nedenle yayıma alma kararı yalnız nesne, yayım ve tam dosya zinciri tamamlanan üç esere bağlanmıştır.

Doğrulanmış eserler ve dosyalar

İncelenen tam dosyalar şunlardır: Öpücük Commons kaydı, Adele Bloch-Bauer I’in Portresi Commons kaydı ve Ölüm ve Yaşam Commons kaydı. Her biri nesne kaydı, dosya sayfası ve yerel dönüşüm kaydıyla birlikte ele alınır. Yayım kronolojisi için ayrıca 1908 Kunstschau Wien kataloğu, Albertina’nın Adele kaydı ve Museo di Roma’nın 1911 sergi kaydı kullanılır.

AB 2019/790 sayılı Direktifin 14. maddesi, koruma süresi bitmiş bir görsel sanat eserinin özgün olmayan çoğaltımını ele alır. US Copyright Office Compendium §909.3(A) ise salt sadık tarama veya kopyada tescil edilebilir yeni yazarlık bulunmadığını söyler. Yaratıcı bir fotoğraf veya kapsamlı düzenleme yeni haklar doğurabilir; erişim sözleşmesi ile sağlayıcının koşulları da ayrıca kontrol edilmelidir.

Judith I ile Hayat Ağacı / Stoclet Frizi, kanıt zincirleri tamamlanana kadar yayıma kapalıdır. Birincisi için açık dosya zinciri tamamlanmadı; ikincisinde MAK sayfasındaki farklı bildirimlerin hangi indirmeye ait olduğu yeterince açık değil. Belvedere basın dosyaları genel ticari yeniden kullanım dosyası sayılmaz.

Yeniden kullanmadan önce

Eserin tam adını, sanatçı atfını, tarihini, kurumunu ve kayıt numarasını doğrulayın.
Kullanımın gerçekleşeceği her ülke için süreyi ve özel kuralları kontrol edin.
ABD için yapım tarihini yayım tarihi saymayın; yayım veya tescil kanıtını kaydedin.
Tam dosya sayfasını, dosya kimliğini, hak bildirimini ve inceleme tarihini saklayın.
Kırpma, renk düzenleme, restorasyon, birleştirme ve format dönüşümlerini kaydedin.
Dosya değişirse önceki değerlendirmeyi yeni dosya için geçerli saymayın; denetimi yenileyin.

Gustav Klimt eserleri kamu malı mı? Evet, iki kontrolle