Dil modellerini yoğun kullanıyoruz. Çıktılarına körü körüne güvenmiyoruz.

Tez bir cümlede

Dil modeli hızlı bir taslak üreticisidir; doğruluk, yetki ve sorumluluk kaynağı değildir. GeMarkt’ta model önerisi, sabit kod kontrolleri ve insan kararı ayrı katmanlarda tutulur.

Bu yaklaşım “model hata yapamaz” demiyor. Tam tersini kabul ediyor: hata beklenir; sistem, hatanın doğrudan müşteriye veya geri döndürülemez bir işleme ulaşmasını zorlaştıracak sınırlar kurar.

Önce kapsam ve tarih

Bu yazı 17 Temmuz 2026 tarihli iç üretim kaydına dayanır. O tarihte üç mağazada toplam 5.690 aktif ilan ve 9.733 satış bulunuyordu. Kayıtta 988 yapay zekâ destekli tanımlama için 15,59 ABD doları harcama; insan kuyruğunda 198 onay, 57 “görsel yanlış” ve 8 bekleyen karar görünüyordu.

Bu değerler bağımsız bir model doğruluk testi değildir. GeMarkt’ın kendi iş akışındaki hacmi ve insan kuyruğunun gerçekten kullanıldığını gösteren iç göstergelerdir.

Birinci duvar: şemalı çıktı

Modelden serbest metin içinde “belki JSON” istemek yerine beklenen alanlar önceden tanımlanır. Başlık parçaları, etiketler veya tanımlama sonuçları belirli tür ve sınırlara uymuyorsa çağrı başarılı sayılmaz.

Şema gerçeği doğrulamaz; yalnız biçimi daraltır. Model yanlış sanatçı adını doğru JSON alanında verebilir. Bu nedenle şema ilk duvardır, son doğrulama değildir.

İkinci duvar: sabit kurallar

Model taslağından sonra ölçülebilir kurallar kodla uygulanır. Yakın tekrar etiketler elenir, platformun etiket sayısı ve karakter sınırları denetlenir, uzun başlıklar kelimenin ortasından kesilmek yerine önceden belirlenmiş önceliklere göre kısaltılır.

Sabit kuralın avantajı tutarlılıktır: hangi parçanın korunacağı veya çıkarılacağı modelin her çağrıda değişen tercihine bırakılmaz. Kural değişirse kod incelemesinde görünür.

Üçüncü duvar: doğrulanamayan iddia yok

“300 DPI”, ürün adedi veya mevcut seçenek gibi müşterinin güveneceği ifadeler yalnız kaynağı doğrulanabiliyorsa gösterilmelidir. Modelin makul bulması kanıt değildir. Canlı kayıt veya ürün verisi iddiayı desteklemiyorsa metin bastırılır ya da insan incelemesine bırakılır.

Telifte de aynı ilke geçerlidir. “Sanatçı eski” sonucu, kullanılacak dosyanın hak kaydı değildir. Eser, ülke ve tam dijital dosya ayrı incelenir; kanıtı eksik iş yayım adayı olarak bekletilir.

Dördüncü duvar: insan kararı

Düşük güvenli tanımlamalar insan kuyruğuna düşer. 17 Temmuz 2026 anlık görünümündeki 57 “görsel yanlış” kararı, bu kapının yalnız sunum metni olmadığını gösterir. Aynı tarihli akışta otomatik üretilen ilanlar taslakta kalıyor, canlıya geçiş insan kararına ayrılıyordu.

İnsan kapısı da kusursuzluk garantisi değildir. Yorgunluk, eksik kaynak ve yanlış yorum insanda da vardır. Fark, kamuya açık iddianın sorumlu bir karar noktasına bağlanması ve gerektiğinde geri izlenebilmesidir.

Neyi hâlâ bilmiyoruz

İç kayıt, bütün tanımlamalar için altın standartlı doğruluk oranı vermiyor. İnsan kuyruğuna düşmeyen yüksek güvenli örneklerde kaç hata olduğunu, hata sınıflarının dağılımını veya farklı modellerin aynı veri üzerinde karşılaştırmasını göstermiyor.

Bu nedenle doğru sonuç “modeller güvenilmezdir” ya da “model %X doğrudur” değildir. Daha dar sonuç şudur: yoğun model kullanımı, sınırları belirli şema, sabit kontroller, kaynak doğrulaması ve gerçek insan karar noktalarıyla daha güvenli hâle getirilebilir. Veriler veya iş akışı değişirse bu metin de yeniden incelenmelidir.